„Made in China” czyli jak powstają 200-metrowe dziury w Ziemi?

WNoZ » „Made in China” czyli jak powstają 200-metrowe dziury w Ziemi?

Potężne zapadliska krasowe o głębokości ponad 200 m, tzw. tiankeng, badał w Chinach zespół dra Jacka Szczygła z Katedry Geologii Podstawowej. Pomimo, iż formy te znane są od dawna, a UNESCO objęło badany obszar ochroną, niewielu naukowcom udało się tam dotrzeć. W marcowym numerze Geomorphology badacze donoszą o specyficznym połączeniu warunków geologicznych i hydrologicznych jakie predysponuje obszar do powstania tych ogromnych form. Jeśli pakiet słabo-krasowiejący skał leży na skałach łatwiej ulegających krasowieniu, to koncentrujące się w takich obszarach strumienie powodują rozwój głębokich studni krasowych wzdłuż uskoków. Jeśli na tym samym uskoku poniżej znajduje się  jaskinia, lub nawet kilka poziomów tej samej jaskini to z czasem, mogą połączyć się w skutek zawalania. Materiał, z zawaliska z czasem zostanie odtransportowany podziemnym potokiem.

Kolejnym aspektem badań geologicznych w rozległych systemach jaskiń w rejonie Wulong, było zrekonstruowanie proces kaptażu pomiędzy poszczególnymi jaskiniami, a dzięki datowaniu nacieków z jaskini wiemy, że doszło do niego ponad pół miliona lat temu.

Wyjazd dra Jacka Szczygła został dofinansowany ze środków Centrum Studiów Polarnych Uniwersytetu Śląskiego – Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW) w zakresie nauk o Ziemi 2014-2018.

Jacek Szczygieł, Mateusz Golicz, Helena Hercman, Erin Lynch, 2018, Geological constraints on cave development in the plateau-gorge karst of South China (Wulong, Chongqing): Geomorphology, v. 304, p. 50–63, doi: 10.1016/j.geomorph.2017.12.033.

Raport KNOW http://www.polarknow.us.edu.pl/Komisje/Raporty/K4_K2_W9_SPR.pdf