Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego
muzeum
Centrum Studiów Polarnych KNOW
szlifiernia
Laboratorium analiz wody
noaa
Laboratorium Gemmologiczne
Lizymetry
Œlšskie Laboratorium GIS
academicmobility ArcGIS Contemporary Trends in Geoscience wyszukiwarka map Biuro współpracy z gospodarką Polskie Konsorcjum Polarne

Strona główna

Aktualności

TORFOWISKA SYBERII ODKRYWAJĄ CIEMNĄ STRONĘ ROZWOJU TECHNIKI

Jak dowiedzieć się, od jakiego momentu w historii rozwoju naszej cywilizacji osiągnęliśmy sytuację, w której powietrze jest zanieczyszczone nie tylko w miastach i ośrodkach przemysłowych, ale również w najdalszych zakątkach Ziemi; innymi słowy osiągnęło zasięg globalny?

Na to pytanie znalazł odpowiedź interdyscyplinarny zespół badawczy,w skład którego weszła dr Beata Smieja-Król z Katedry Geochemii, Mineralogii i Petrografii orazspecjaliści z Uniwersytetu A. Mickiewicza w Poznaniu (B. Fiałkiewicz-Kozieł, M. Lamentowicz, K. Marcisz, K. Kaliszan i P. Kołaczek), Polskiej Akademii Nauk w Warszawie (M. Słowiński) oraz badacze z Francji (D. Gilbert i F. Laggoun-Defarge), Szwajcarii (V. Jassey i A. Buttler) i Rosji (M. Frontasyeva i E. Lapshina).Naukowcy przebadali pod kątem zanieczyszczeń około metrowej długości rdzeń torfu, który, jak ustalono na podstawie datowań radiowęglowych, przyrastał przez ponad 800 lat. Rdzeń został pobrany z torfowiska wysokiego w Zachodniej Syberii, czyli miejsca odległego o ponad 1 000 km od jakichkolwiek źródeł zanieczyszczeń.

Dr Beata Smieja-Król, korzystając ze skaningowego mikroskopu elektronowego, odkryła w górnej części rdzenia mikrometrycznej wielkości glinokrzemianowe cząstki pyłuo kształcie kulistym. Są one charakterystyczne dla pyłów emitowanych przez elektrownie węglowe. W zachodniosyberyjskim torfowisku cząstki te pojawiają się w 1958 i od tego momentu stanowią niewielki, ale jednak nieodłączny składnik pyłów deponowanych na powierzchnię torfowiska.Odkrycie kulistych glinokrzemianów potwierdza wpływ człowieka na skład pyłów atmosferycznych w odległych rejonach.Takie cząstki są opisywane w wielu miejscach na świecie, również w torfowiskach WojewództwaŚląskiego, gdzie przeważają one nad cząstkami pyłu naturalnego. Dlatego kuliste formy szkliwa glinokrzemianowego zostały zaproponowane na łamach prestiżowego czasopisma ScientificReports jako marker nowo proponowanej epoki geologicznej – antropocenu.

Badając profil torfu z Zachodniej Syberii naukowcy dokonali jeszcze jednej ciekawej obserwacji. Wykazali, że największa depozycja pyłu w przeciągu ostatnich 800 lat miała miejsce na początku lat 60. ubiegłego wieku i była skutkiem przeprowadzenia próbnych wybuchów jądrowych przez ówczesny Związek Radziecki.Analizowany pył z tego okresu był wzbogacony w uran i pierwiastki ziem rzadkich.

Copyright © Wydział Nauk o Ziemi   41-200 Sosnowiec ul. Będzińska 60
Tel.(+48 32) 3689 + wew. Fax: (+48 32) 291 58 65
e-mail:wnoz@us.edu.pl
webmaster:www-wnoz@wnoz.us.edu.pl