Po wymieraniu późnopermskim szkieletowe budowle organiczne tworzyły się najwcześniej na obszarze dzisiejszej Grenlandii

WNoZ » Po wymieraniu późnopermskim szkieletowe budowle organiczne tworzyły się najwcześniej na obszarze dzisiejszej Grenlandii

Po wymieraniu późnopermskim szkieletowe budowle organiczne tworzyły się najwcześniej na obszarze dzisiejszej Grenlandii

 

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech środowiska morskiego tuż po największym masowym wymieraniu z końca permu, było globalne rozprzestrzenienie się organicznych budowli mikrobialnych(głównie tworzonych przez sinice) we wczesnym triasie. Struktury typu raf, bioherm czy biostrom całkowicie tworzonych przez organizmy szkieletowe (np. przez koralowce, gąbki) na dobre zaczęły dominować w morzach dopiero w okresie środkowego triasu. Chociaż zanik z zapisu kopalnego tego typu struktur biogenicznych we wczesnym triasie jest wciąż zagadkowy, to przyjmuje się, że związany on był zdługotrwałymi, niekorzystnymi warunkami środowiskowymi, jakie zapanowały po wymieraniupóźnopermskim. Jeśli znajdujemy organizmy szkieletowe tworzące budowle organiczne we wczesnym triasie, to zazwyczaj są one elementem akcesorycznym w obrębie struktur mikrobialnych.

W sierpniowym numerze czasopisma Global and PlanetaryChange, nasi pracownicy (Michał Zatoń i Michał Rakociński) wraz z badaczami z uniwersytetu w Uppsali (Grzegorz Niedźwiedzki, HenningBlom i Benjamin Kear), donieśli o występowaniu w osadach najniższego triasu wschodniej Grenlandiiniewielkich budowli organicznych. Struktury te całkowicie tworzone były przez rurkowate organizmy szkieletowe z grupy mikrokonchidów, które dzięki unikalnej morfologii szkieletu zdolne były sukcesywnie kolonizować dno morskie, tworząc gęsto upakowane agregacje rozrastające się zarówno w poziomie (biostromy), jak w pionie (biohermy). Chociaż niewielkich rozmiarów, opisane struktury mikrokonchidowe pokazują nam, iż tworzenie się szkieletowych budowli organicznych po późnopermskim wymieraniu nie było ograniczone globalnie. Istniały środowiska morskie, w których stabilne warunki pozwalały na ich swobodny rozwój. Co ciekawe, tego typu wczesnotriasowe struktury nie są nigdzie notowane poza obszarem Grenlandii. Sugeruje to, iż po wymieraniu późnopermskimodnowa biologiczna bentosowych organizmów zdolnych do tworzenia tego typu struktur organogenicznych, mogła przebiegać wcześniej w wyższych szerokościach paleogeograficznych.

 

Zatoń M., Niedźwiedzki G., Rakociński M., Blom H. &Kear B.P. 2018. Earliest Triassic metazoan bioconstructions from East Greenland reveal a pioneering benthic community in the immediate aftermath of the end-Permian mass extinction. Global and Planetary Change, 167: 87–98.

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921818118301838